بیناین:سازاین/مصدر
در فایزن، «مصدر پایه» سادهترین مصدری است که برای ساختن مصدرهای دیگر استفاده میشود؛ مثلا، «ثَبْتِدَن ([؟] مورد ثبتشدگییافتن قرار دادن)» یک مصدر پایه است که از آن مصدر «ثَبْتادَن ([؟] مورد ثبتشدگییافتن عاملی قرار دادن)» و «ثَبْتانْدَن ([؟] مورد ثبتشدگییافتهشده قرار دادن)» ساخته میشود. در کل سه شیوه «شَلْوایی (؟ ریشه-قالبی)»، «وَنْدایی (؟ پیشوندی، میانوندی، یا پسوندی)»، و «رَکْبایی (؟ ترکیبیافتهای)» برای ساختن مصدر پایه وجود دارد:
- شَلْوایی: با سه تا شش حرف صامت، براساس وزنهای معین، یک مصدر پایه به سبکی مشخص تعریف میشود؛ مثل ثَبْتِدَن ([؟] مورد ثبتشدگییافتن قرار دادن) و أَدِسْدَن ([؟] مورد آدرسیافتن قرار دادن)
- وَنْدایی: مصدر جدید از ترکیب یک یا چند وند باهم یا با یک مصدر پایه دیگر ساخته میشود؛ مثل «بُنْکَوِیْدَن ([؟] مورد بنیادکاوییافتن قرار دادن)» و «بُنْسَزِنْدَن ([؟] مورد بنسازییافتن قرار دادن)»
- رَکْبایی: مصدر جدید از ترکیب حرف اضافه یا گروه اسمی با یک مصدر کمکی ساخته میشود؛ مثل «گوگِلْ کَرْدَن ([؟] مورد جستجو در گوگل قرار دادن)»
مصدرسازی شَلْوایی (؟ ریشه-قالبی)
در این شیوه از سه تا شش حرف صامت، با وزنهای «فَعِلْدَن»، «فِفْعُلْدَن»، «فُفْعَعِلْدَن»، وَیا ([؟] و/یا (نه هر دو)) «فُفْعَعِلَلْدَن»، برای تعریف فرایندی که در آن «فاعل» معمولا تاثیرگذار/ارائهدهنده و «مفعول» تاثیرپذیر/گیرنده است، استفاده میشود؛ مثلا، از «أ-د-س» بر وزن «فَعِلْدَن»، مصدر «أَدِسْدَن ([؟] مورد آدرسیافتن قرار دادن)» ساخته و به شکل زیر معنا مییابد:
- فرایندی که در آن «فاعل» مشخصکننده مکان «مفعول» - به قصد رسیدن یا دسترسی به آن - بشود.
قرارداد تعریف
طبق قرار داد، برای تعریف یک مصدر پایه از مصدر «یافتن»، و برای تعریف دوگان مصدر پایه از مصدر «گرفتن» استفاده میشود؛ مثلا، برای «أَدِسْدَن» تعریف «مورد آدرسیافتن قرار دادن» و برای «أَدْسِوْدَن» تعریف «مورد آدرسگرفتن قرار دادن» را داریم.
مصدرسازی وَنْدایی (؟ پیشوندی، میانوندی، یا پسوندی)
در این شیوه، مصدر جدید از ترکیب یک یا چند وند باهم یا با یک مصدر پایه ساخته میشود؛ مثلا، «بُنْکَوِیْدَن ([؟] مورد بنیادکاوییافتن قرار دادن)» از پیشوند «بنـ» و مصدر «کَوِیْدَن ([؟] مورد کاوشیافتن قرار دادن)» ساخته و مانند مصدرهای شَلْوایی (؟ ریشه-قالبی) معنا مییابد:
- فرایندی که در آن «فاعل» بنیادهای کاوشیافته «مفعول» بشود.
مصدرسازی رَکْبایی (؟ ترکیبیافتهای)
در این شیوه، با استفاده از مصدرهای کمکی، مانند «کردن» و «گرفتن»، از گروه اسمی یا حرف اضافه یک مصدر جدید ساخته میشود؛ مثل «گوگِلْ کَرْدَن ([؟] مورد جستجو در گوگل قرار دادن)»، «داکِرْسازی کَرْدَن ([؟] مورد ساخت بهوسیله داکر قرار دادن)»، و «دَرْ آوَرْدَن ([؟] مورد خارجکردن از جایی یا چیزی قرار دادن)»